Trần Thanh Trang
Sử dụng từ điển thế nào cho hợp lý?
Có rất nhiều lý do khiến bạn phải cần đến:
1) Tra nghĩa của từ bạn gặp hoặc nghe thấy
2) Tìm nghĩa tương ứng của từ trong tiếng Việt
3) Kiểm tra cách viết của từ
4) Kiểm tra số của danh từ, cách của động từ
5) Tìm các cấu trúc ngữ pháp liên quan tới từ
6) Tìm từ đồng nghĩa, trái nghĩa
7) Tra cứu trật tự từ
8) Kiểm tra từ loại
9) Nắm được cách dùng từ đó trong văn nói
10) Nắm được cách sắp xếp của từ đó
11) Xem các ví dụ mà từ đó góp mặt trong ngôn ngữ giao tiếp.
Như vậy để thực sự là một người biết cách dùng từ điển bạn cần :
- Xác định mục đích sử dụng (đã nêu ra ở trên).
- Chọn lựa một cuốn từ điển thích hợp nhất cho mục đích sử dụng của mình.
- Mỗi lần tra cần biết rõ mình đang muốn tra cứu cái gì và quan trọng hơn là phải xác định khi nào ta mới cần tra cứu.
Trên đây là những nguyên tắc chung cho người dùng từ điển. Để thực sự thành công hơn trong quá trình sử dụng, các bạn nên ghi nhớ những điều sau:
* Knowing which dictionary to use (Lựa chọn một cuốn từ điển thực sự phù hợp):
Nếu muốn biết nghĩa của một từ thôi, bạn chỉ cần tới một từ điển đơn ngữ, sau đó luyện tập thêm bằng bài đọc. Nhưng nếu muốn biết định nghĩa của một từ và cả nghĩa tương ứng trong tiếng Việt, bạn lại phải dùng đến một từ điển song ngữ. Hiện nay các cuốn từ điển điện tử với định nghĩa bằn tiếng Anh, nghĩa tiếng Việt, ví dụ minh họa đang rất gần gũi và thực sự hữu ích cho người học.
* Finding words quickly (Tìm từ thật nhanh):
Đây là một kỹ năng cần thiết. Luyện tập bằng cách nhờ bảo ai đó viết 5 từ bất kỳ rồi tính thời gian trong lúc bạn tra nghĩa của chúng. Dĩ nhiên bạn phải thuộc lòng bảng chữ cái tiếng Anh rồi. Thường ở đầu mỗi trang viết đã có một từ khóa gợi ý, hãy luyện cho tới khi bạn chỉ mất 10 giây là tra cứu được một từ. Nếu dùng từ điển điện nên dành ít thời gian nghiên cứu cách thức sử dụng từ điển, sau đó tiến hành luyện tập với từ.
* Finding the right meaning of an English word (Tìm nghĩa chuẩn cho từ mình cần dùng):
Một từ thường có nhiều nghĩa. Nếu bạn không biết nghĩa nào là phù hợp hãy xem qua toàn bộ nghĩa của từ và chọn lựa một nghĩa phù hợp nhất với ngữ cảnh chứa đựng từ đó. Để chắc chắn hơn, tìm nghĩa tương ứng trong tiếng Việt, tra lại nghĩa trong từ điển song ngữ.
* Finding the right spelling (Tra cách viết của từ):
Nếu biết một vài chữ cái đầu tiên trong từ, nhìn trong trang đó cho tới khi tìm được từ đúng. Nếu không biết một vài chữ cái đầu của từ, hãy thử những khả năng có thể xảy ra.
Thí dụ một vài từ âm mở đầu bằng -n thường có chữ cái mở đầu là k như knife, knight. Nên không thể tra trong những trang N, mà phải tra trong những trang K. Nếu vẫn không tra được hãy tìm nghĩa tiếng Việt rồi tra từ trong từ điển song ngữ.
* Finding the right English translation of a word (Tìm nghĩa thích hợp của một từ):
Khi đã tra được nghĩa của một từ trong từ điển song ngữ mà vẫn không chắc thì nên dùng thủ thuật dịch ngược (back translation) trong cuốn từ điển dạng đơn ngữ để chắc chắn hơn.
* Knowing when to use the dictionary (Nên biết khi nào mới cần dùng từ điển):
Nếu bạn cứ tra toàn bộ các từ mà bạn cho là từ mới thì sẽ rất tốn thời gian. Do đó chỉ tra từ khi:
+ Bạn không thể đoán được nghĩa của từ trong câu, đoạn văn. (Khi bạn đọc).
+ Khi nghe, cố đoán nghĩa của từ bằng cách nghe thêm các câu sau đó. Nếu thấy từ nào quan trọng thì ghi lại cách phát âm rồi hỏi thầy cô, bạn bè rồi kiểm tra lại bằng từ điển.
Sưu tầm